Stel, u heeft asiel aangevraagd in Mongolië. U verblijft in een asielzoekerscentrum en krijgt daar post van uw advocaat. De brief is in het Mongools gesteld en daarom gaat u naar VluchtelingenWerk. U heeft van andere Nederlanders gehoord dat de mensen daar luisteren en uitleg geven. U gaat bij de balie staan en geeft uw brief. De medewerker vraagt u iets in het Mongools. Dat begrijpt u niet. Met een hoopvolle blik spreekt de medewerker u vervolgens aan in het Chinees, die wereldtaal moet u toch wel begrijpen. Mis.

Gelukkig doet VluchtelingenWerk Mongolië ook aan diversiteit, er werkt een voormalig vluchteling uit Europa. Deze medewerker loopt enthousiast op u af: ‘Tsjechisch? Russisch? Nee?’

De moed zinkt u een beetje in de schoenen. ‘Tolk’, roept u, ‘Nederlands!’ De tolk wordt gebeld, maar er zijn zoveel Nederlandse asielzoekers en zo weinig tolken beschikbaar dat u geen geluk heeft. ‘Komt u morgen maar terug, dan proberen we het nog eens. Of volgende week. Of weet u wat, neem een landgenoot mee die wel een beetje Mongools spreekt. Dan vertellen wij via hem of haar wel hoe uw procedure ervoor staat. En vertelt u ons alstublieft ook alles wat relevant kan zijn voor uw asielverhaal.’

Raar voorbeeld? Toch is dit de dagelijkse praktijk. Terwijl goede communicatie essentieel is voor de asielzoeker en voor ons.

Een gesprekje in de spreekkamer:

• u heeft van het COA gehoord dat u maandag het AZC moet verlaten. U wacht nog op de uitspraak van de rechtbank in uw asielprocedure. Ik bel uw advocaat om te vragen of deze er al is.
• Ok.
• De advocaat is er niet. De secretaresse geeft onze vraag door. Het is nu donderdag. maandagochtend zijn wij weer open. Komt u maandag om tien uur hier, dan bellen we weer. Om twaalf uur moet u wel weg uit het AZC.
• Maar waar moet ik dan heen?
• Heeft u vrienden waar u terecht kunt?
• Ik ken de naam van iemand die in Amsterdam woont, verder niet. Wat gebeurt er als ik niet wegga?
• Dan kan het COA de politie laten komen om u van het terrein weg te laten halen.
• Maar dan kom ik gewoon weer hier terug. Ik heb geen andere plek in Nederland.
• U mag dan helaas het terrein niet meer op.
• Waarom niet?
• Dat is een regel, als u eenmaal van het AZC verwijderd bent, mag u niet meer terugkomen.
• Mag ik dan naar een ander land?
• Dan wordt u teruggestuurd naar Nederland.
• Maar hier ben ik afgewezen.
• Dat is afgesproken tussen Europese landen, alleen in het eerste land waar u asiel aanvraagt, wordt uw asielaanvraag behandeld.
• Ik wil de einduitslag weten – is het positief of negatief. Mag ik in Nederland blijven of niet?
• Dat weten we nog niet. Maar als er maandag om twaalf uur nog geen uitspraak van de rechtbank is, moet u toch weg.
• Goed, dank u wel.

Snapt u het nog?