Het (Ex-)AMA Perspectief Project Noord-Holland is bestemd  voor Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers ter voorkoming van een leven in de illegaliteit en ter voorbereiding op hun toekomstperspectief.

Een project van de gemeenten Haarlem, Alkmaar en Zaanstad met ondersteuning van de provincie Noord-Holland, PRIMO Noord-Holland, VluchtelingenWerk Nederland en de Stichting VluchtelingenWerk Noordwestholland.

Wat zijn (ex-)AMA’s?

(Ex-)AMA’s zijn Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers. Jongeren, die zonder hun ouders naar Nederland zijn gekomen om de situatie in hun eigen land te ontvluchten al of niet via mensenhandel. De meeste van deze jongeren krijgen uiteindelijk geen verblijfsvergunning en moeten zodra zij 18 jaar worden Nederland vaak na jaren weer verlaten. In 2005 is het terugkeerbeleid gericht op AMA’s door het kabinet Balkenende aangescherpt. Was het voorheen zo dat afhankelijk van de terugkeermogelijkheden de verstrekking van het leefgeld na het bereiken van de leeftijd van 18 jaar nog kon worden voortgezet, de aanscherping van het beleid (project beëindiging leefgelden ex-ama’s; afgekort Plexa) betekent in principe dat op het moment dat de jongeren zijn 18-de verjaardag viert, zijn leefgeld direct wordt gestopt.

De consequenties van dit beleid zijn bij veel gemeenten zichtbaar geworden. De jongeren gaan in veel gevallen niet terug, gaan zwerven en verdwijnen in de illegaliteit met alle gevolgen van dien. Ze kunnen dan slachtoffer worden van mensenhandel, in de prostitutie belanden of in het criminele circuit en/of excessief drugs- en drankgebruik met overlast als gevolg. De uitgeprocedeerde (Ex-)AMA’s melden zich bij de diverse vluchtelingengroepen en gemeenten met vragen over de juridische procedure en de gevolgen daarvan, over de stopzetting van het leefgeld en de huisvesting.

De (Ex-)AMA ging geen makkelijke weg, niet onder de oude vreemdelingenwet en niet onder de nieuwe. De procedures zijn complex en lastig. Al deze jonge mensen hebben in een belangrijke fase van hun jeugd te maken gekregen met gemis en afscheid, vaak ook met geweld en misbruik.

Wat biedt het project aan (Ex-)AMA’s?

Binnen het project Perspectief worden (Ex-)AMA’s begeleid om de juridische mogelijkheden voor een verblijfsvergunning te onderzoeken. Veel procedures van deze jongeren zijn in het verleden verwaarloosd.

Jongeren met weinig of geen (juridische) kans om in Nederland te mogen blijven worden op respectvolle wijze begeleid bij het moeilijke nadenken over een mogelijke toekomst in land van herkomst. Daarnaast wordt een reëel en confronterend beeld van leven in de illegaliteit in Nederland geschetst. Zo worden de gevolgen voor gemeenten beperkt op het gebied van openbare orde en volksgezondheid. Jongeren komen niet in het harddrugscircuit of criminaliteit terecht en gedwongen prostitutie en mensenhandel worden ook bestreden. De begeleiding is integraal, respectvol, individueel, outreachend en soms groepsgewijs. Hiermee stellen we jongeren in staat om, als nodig, toe te groeien naar een toekomst in het land van herkomst. Het toekomstperspectief in land van herkomst (veiligheid) is daarbij van doorslaggevend belang.

Waar kunnen (Ex-)AMA’s terecht?

Jongeren met een dergelijke geschiedenis of actualiteit kunnen allen bij een (Ex-)AMA steunpunt terecht. De laagdrempelige huiskamersetting met internetfaciliteiten, muziek, kranten en boeken uit landen van herkomst, zorgt ervoor dat de kloof tussen verleden en toekomst wordt gedicht. Door professionele begeleiding wordt een proces bij jongeren op gang gebracht dat afglijden in de illegaliteit voorkomt (zwerfjongeren). Het doel van het steunpunt is nadrukkelijk zo geformuleerd dat het gaat om het voorkomen van illegaliteit. De vele verblijfsvergunningen na het 18e jaar tonen aan dat deze open benadering zinvol is en noodzakelijk vanuit het gezichtspunt van mensenrechten. In Noordwestholland zijn twee steunpunten, te weten:

Welke aanpak hanteert Perspectief?

De aanpak binnen Perspectief is sluitend, effectief en humaan. Het uitgangspunt is dat het bij zulke ingrijpende problematiek om crisishulpverlening moet gaan.